هدف

جمع سالم

 

 

ترجمه درس

چه انجام دهم ای خدای من ؟!

.... جمع سالم .... ؟!

بعد از چند دقیقه خواهرش آمد ...

خ – برای چه تو نگرانی ؟!

ب – کلماتی که در آخرش «ون» و «ین» است را می خواهم. (واو و نون، یاء و نون)

خ – فهمیدم !.... مقصود تو جمع سالم مذکر است.

این واقعاً ساده است.

ب – ساده ؟!

پس ( خواهرش ) قرآن را باز کرد و به سوره حجر نگاه کرد و گفت:

 

جمع مذکر سالم مانند مُسْلِمینَ ، صادِقینَ ، ساجِدینَ ، حافِظونَ  و وارِثونَ است. در جمله آنها حفاظت کنندگان، وارثانند.

ب – واقعاً خوب است ... ولی ...

خ – ولی ... چی ؟!

ب – کلماتی که آخرش «ات» (الف و تاء) است را می خواهم.

خ – (فهمیدم ) هان! مقصود تو جمع سالم مؤنث است.

خ – این نیز همچنین ساده است ...

... آنها حافِظاتُ (حفاظت کنندگان)مُسلِماتُ (زنان مسلمان)صادِقاتُ (زنان راستگو) هستند.

پس این آیه را خواند که در آن جمع سالم مذکر و مؤنث هست:

همانا مردان مسلمان و زنان مسلمان و مردان مؤمن و زنان مؤمن و مردان قنوت کننده و زنان قنوت کننده و مردان راستگو و زنان راستگو و مردان شکیبا و زنان شکیبا و مردان فروتن و زنان فروتن ... خداوند برای آنها بخشش و پاداش بزرگی آماده کرده است.

ب – ای خواهرم از تو سپاسگزاری می کنم.

 

 

قانون

1– در درس قبل آموختیم که در زبان عربی برای دو شخص یا دو چیز کاربرد اسم با زبان فارسی فرق دارد که به آن «تثنیه» می گوئیم، حال باید بدانیم که برای بیش از دو نفر (سه نفر و بیشتر) یا بیشتر از دو چیز (سه و بیشتر) که به آن جمع می گوئیم از الفاظ دیگری استفاده می کنیم.

جمع مذکر سالم: برای ساختن آن به آخر اسم، واو و نون «ون» و یاء و نون «_ین » اضافه می کنیم.

جمع مونث سالم: وقتی اسم دارای «ة» باشد (مؤنث) برای جمع بستن از «ات» استفاده می کنیم و حرف (ة) را حذف می کنیم.

مثالها:    مفرد                                    جمع مذکر سالم                 

           عالم                                     عالِمونَ – عالمینَ                 

           مُجْتَهِد                                   مُجتهدونَ – مُجتهدینَ           

 

 

           مفرد                                     جمع مؤنث سالم

           طَبیبة                                     طبیبات

           شَجَرة                        شَجرات   

 

 

2– در درس های پیش آموختیم که برای اشاره به یک شخص یا یک چیز و یا دو شخص یا دو چیز از اسم های اشاره زیر استفاده می کنیم.

         مذکر : هذا                         مذکر : ذلک

نزدیک مفرد     ¬       مؤنث : هذه                        دور مفرد   ¬   مؤنث : تلک

 

   مذکر : هذان ، هذیْن ِ

مثنی   ¬       مؤنث : هاتانِ ، هاتیْنِ

حالا می آموزیم که برای اشاره به چند شخص (سه نفر و بیشتر ) از هولاء، برای نزدیک و أولئکَ برای دور استفاده می کنیم.

مثالها:

هولاء : معلّمونَ .                           اولئک : معلِّمونَ.

هولاء : معلِّمات .                            اولئک : معلِّماتُ.

 

 

 

تمرین های درس

1– جمع اسم های زیر را با در نظر گرفتن مذکر و مؤنث بودن علامت بزنید:

الف ) مومِنةُ                     ب ) صالح                ج) صادقةُ            د ) مولِّفُ.

۱ – مؤمنونَ                       ۲ - مؤمِناتُ 

۱ – صالِحونَ                       ۲- صالِحاتُ   

۱ – صادقونَ                      ۲ – صادقاتُ 

۱ – مؤلِّفونَ                      ۲ – مؤلِّفات 

 

2– کلمات مناسب را در جالی خالی آن قرار دهید:

۱ – طالبان       ۲ – سیارةُ           ۳ – حمامةُ            ۴ – عاملون

الف ) ال  ......   فی السّماءِ .

  ب ) ال  ......   مشغولونَ بالعَمَلِ.

  ج )  ال  ......   جالِسانِ .

  د )  ال  ......   فی الشّارع .

 

۳– هر یک از کلمات داده شده را در جای مناسب خود قرار داده و تغییرات لازم را انجام دهید: (بر روی کاغذ) «تمرین کاربردی»

ذَهَبَ الْمُعَلِّمونَ إلی الْمَدْرَِسَة ِ.

۱ – البیت       ذَهَبَ الْمعلِّم إلی الْبَیْت.

۲ – جاء          ..................................

۳ – الطّالبُ      ...................................

۴ – المُدرّسونَ  ..................................

 

۴– ترجمه عبارت های فارسی زیر کدام گزینه است:

۱ – راستگویان موفقند.         

الف ) الصادِقون َ ناحجاتُ .  

 ب) الصّادقون ناحجونَ .

 

۲– مؤمنان در بهشتند .    

الف ) المؤمنون فی الْجَّنَة .

ب ) الْمؤمنونَ فی الْجَنَتونَ .

 

 

کلمات جدید

موفق = ناجح

بهشت=  الجنّة

ذَهَبَ = رفت

السّماء = آسمان